Κεντρικό Ζαγόρι-Μοναδική εμπειρία και αξέχαστοι άνθρωποι

Κεντρικό Ζαγόρι-Μοναδική εμπειρία και αξέχαστοι άνθρωποι
Χειμώνας

Κεντρικό Ζαγόρι-Μοναδική εμπειρία και αξέχαστοι άνθρωποι

Το Ζαγόρι βρίσκεται στα βόρεια της πόλης των Ιωαννίνων και καλύπτει μια έκταση 1000 τ.χιλ. της Πίνδου. Χωρίζεται σε τρία τμήματα: Το Κεντρικό, το Δυτικό και το Ανατολικό Ζαγόρι. Η ονομασία του λένε είναι Αλβανικής προέλευσης (Ζα=πίσω και Γκόρι=βουνό). Τα χωριά του Ζαγορίου είναι 46. Στο Ζαγόρι ήδη από την αρχαιότητα ζούσαν κτηνοτρόφοι είτε μόνιμα είτε όχι. Κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας η περιοχή γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη όπως μαρτυρούν οι σημερινοί οικισμοί του με την αρχιτεκτονική και το χρώμα τους.

Ένα οδοιπορικό στα μαγευτικά Ζαγοροχώρια μόνο στο diakopesmas.gr! Εικόνες από Αρίστη, Πάπιγκο, Καπέσοβο και τα άλλα χωρία. Φωτογραφίες δικές μας…

Βρείτε ΕΔΩ ξενοδοχεία ή καταλύματα στο Κεντρικό Ζαγόρι χωρίς προμήθεια με απευθείας κράτηση!

Κεντρικό Ζαγόρι (ο ιστορικός πυρήνας του Ζαγορίου)

1η διαδρομή: Aσπράγγελοι-Ελάτη-Δίλοφο-Κήποι-Κουκούλι-Καπέσοβο-Βραδέτο-Τσεπέλοβο-Σκαμνέλι-Ηλιοχώρι-Βρυσοχώρι-Λαϊστα.

Φτάνοντας στις Καρυές από τα Ιωάννινα ξεκινάμε την ανάβαση και φτάνουμε στη μικρή πεδιάδα των Ασπραγγέλων. Οι Ασπράγγελοι είναι η έδρα του κεντρικού Ζαγορίου. Σε ένα τοπίο ήσυχο με τα τυπικά αρχιτεκτονήματα το παλιό χάνι, τη μεγάλη πλατεία, τις βρύσες και τον ερειπωμένο ναό του Αγ. Νικολάου του 1778.

Ο οικισμός χρονολογείται από το 1830. Ήταν κεφαλοχώρι πλούσιο τον 19ο αιώνα. Οι ευεργέτες έφτιαξαν σχολεία, κτίρια και εκκλησίες. Το χωριό κάηκε το 1943. Στους Ασπραγγέλους υπάρχουν πνευματικό κέντρο, σκοπευτήριο και βάση αιωροπταιρισμού. Η εκκλησία έχει ωραίο λιθόκτιστο καμπαναριό (1915). Υπάρχουν τείχη παλαιού οικισμού, παλαιό ερειπωμένο χάνι και το παλαιό μοναστήρι της Δοβράς.

Συνεχίζοντας φτάνουμε στην Ελάτη, ένα χωριό πνιγμένο στα έλατα με όμορφα αρχοντικά και πολύ καλό κλίμα γεμάτο από επισκέπτες χειμώνα και καλοκαίρι.

Το Δίλοφο είναι ένα από τα ομορφότερα χωριά. Περπατώντας στα καλντερίμια του συναντάμε τα αρχοντικά του 19ου αιώνα σε ένα υπέροχο τοπίο με τρεχούμενα νερά κα έλατα.

Οι Κήποι είναι η παλιά πρωτεύουσα του κεντρικού Ζαγορίου. Είναι ένα μεγάλο χωριό από τον 15 αιώνα. Εδώ συναντάμε τις ομορφότερες γέφυρες της Ελλάδας. Οι ορειβάτες με 2 ώρες ανάβαση από το φαράγγι στο γεφύρι του Κοντοδήμου φτάνουν στην Μονή Ρογκοβού και από εκεί στο Τσεπέλοβο.

Στους κήπους υπάρχει λαογραφικό μουσείο όπου εκτίθενται είδη της καθημερινής ζωής όπως έπιπλα, κεντητά, ενδυμασίες, πόρπες, σκαλιστά μπαούλα και άλλα. Πηγαίνοντας από τους Κήπους για το Κουκούλι συναντάμε το γεφύρι του Πλακίδα ή Καλογερικό που το παρομοιάζουν με κάμπια που κινείται.

Το Κουκούλι είναι ένα πανέμορφο κεφαλοχώρι ξακουστό για τις όμορφες βρύσες του, τα αρχοντικά του και την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου. Εδώ μπορούμε να επισκεφτούμε το μουσείο του Κώστα Λαζαρίδη με την συλλογή από λουλούδια και βότανα.

Φεύγοντας από το Κουκούλι συναντάμε το γεφύρι του Κόκκορου ή Νούτσου. Κατασκευάστηκε το 1750 ναι ανακατασκευάστηκε το 1768. Αξίζει να προσέξουμε τα καλντερίμια που οδηγούν στην κορυφή του τόξου του. Σε υψόμετρο 1100μ. ξεχωρίζει το χωριό Καπέσοβο με τα όμορφα σπίτια και τα παλιά αρχοντικά του, νομίζει κανείς ότι είναι ζωγραφισμένο στις πλάγιες του όρους Γραδίτσα.

Εδώ αξίζει να επισκεφτούμε την Πασχάλειο Σχολή όπου φυλάσσεται ένα από τα τέσσερα αντίγραφα της χάρτας του Ρήγα Φεραίου.

Ψηλότερα στα 1350μ συναντάμε το ψηλότερο από τα Ζαγοροχώρια, με απεριόριστη θέα, είναι το Βραδέτο. Περπατώντας μισή ώρα στην τοποθεσία Μπελόη θαυμάζουμε το φαράγγι του Βίκου σε όλο του το μεγαλείο.

Το Βραδέτο είναι γνωστό για τα σκαμμένα μονοπάτια στις πλαγιές των βουνών τα ονομαζόμενα σκάλες. Η πιο ονομαστή είναι η σκάλα που οδηγεί από το Καπέσοβο στο Βραδέτο και ως το 1973 ήταν η μοναδική πρόσβαση στο χωριό.

Το Τσεπέλοβο είναι ένα μεγάλο κεφαλοχώρι και συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες. Εδώ βλέπουμε δείγματα της Ηπειρώτικης αρχιτεκτονικής όπως το λιθόκτιστο καμπαναριό και τη μονή Ρογκοβό του 1745 αφιερωμένη στον Αγ. Ιωάννη τον Πρόδρομο. Το Σκαμνέλι σε υψόμετρο 1100μ πρέπει να κατοικήθηκε από πολύ παλιά από ότι δείχνουν τα ερείπια τείχους που έχουν βρεθεί. Στην πλατεία βρίσκεται η όμορφη εκκλησία των Αγ. Αναργύρων του 1793. Μπορούμε να περπατήσουμε στα γραφικά καλντερίμια και να θαυμάσουμε τα όμορφα σπίτια του.

Μετά το Σκαμνέλι βρισκόμαστε σε ένα τοπίο με βράχια, πεύκα και έλατα, περπατώντας φτάνουμε στον Γυφτόκαμπο. Εδώ βλέπουμε ένα μοναδικό υπαίθριο μουσείο, τη Σαρακατσάνικη στάνη σε έκταση 16 στρεμμάτων. Είναι ένα πιστό αντίγραφο ενός οικισμού των Σαρακατσάνων . Βλέπουμε κονάκια, μαντρί, στρούγκα, κιόσκι, αργαλειό και άλλα.

Κάθε πρώτη Κυριακή του Αυγούστου οργανώνεται εδώ, το ετήσιο αντάμωμα των Σαρακατσάνων. Είναι ένα 2ήμερο γλέντι όπου συγκεντρώνονται επισκέπτες από όλη την Ελλάδα αλλά και τις γύρω χώρες.

Στο Ηλιοχώρι αξίζει να δούμε το τέμπλο στο μοναστήρι της Παναγίας του 1694 και τον γέρικο πλάτανο που εχει περιφέρεια 11μ. στην κεντρική πλατεία του χωριού. Το Βρυσοχώρι είναι το τελευταίο χωριό προς τον βορρά. Με τα πολλά νερά του, τους κήπους του, τις καρυδιές και τις μηλιές, είναι πνιγμένο στο πράσινο. Εδώ λειτουργεί ο Μορφωτικός και ορειβατικός σύλλογος που διοργανώνει πεζοπορικές εκδρομές. Το πιο απομακρυσμένο χωριό 85 χιλ. από τα Ιωάννινα είναι η Λαϊστα. Η Λαϊστα συγκεντρώνει πολλούς παραθεριστές το καλοκαίρι.

2η διαδρομή: Δίκορφο-Μανασσή-Καλωτά-Ανθρακίτης-Διπόταμο-Φραγκάδες-Λεπτοκαρυά-Νεγάδες.

Το Δίκορφο κτισμένο στο όρος Μιτσικέλι και μέσα σε ένα δάσος από πεύκα ξεχωρίζει. Εδώ μπορούμε να δούμε παλιά σπίτια και εκκλησίες. Πάνω από το χωριό υπάρχουν ερείπια παλιού κάστρου και στα νότια ένα από τα παλαιοτέρα μοναστήρια της Ηπείρου, το μοναστήρι της Στούπαινας.

Η Μανασσή είναι ένα ήσυχο χωριό μέσα στο πράσινο. Στην Καλωτά μπορούμε να επισκεφτούμε το μοναστήρι της Παναγίας και στην πλατεία να δούμε τη βρύση του Δεσπότη του 1763. Ο Ανθρακίτης είναι χωριό με λίγα σπίτια χωρίς τουριστική κίνηση.

Το Διπόταμο μας κατακτάει με την πρώτη ματιά. Είναι κτισμένο σε λόφο και στην κορυφή του η μικρή του εκκλησία μας χαιρετά. Στους Φραγκάδες σε υψόμετρο 950μ. μπορούμε να απολαύσουμε τη θέα στο Μιτσικέλι. Στην πλατεία του χωριού ξεχωρίζει η εκκλησία του Αγ. Δημητρίου του 1779 με το ξεχωριστό καμπαναριό της.

Η Λεπτοκαρυά στα 1000μ. υψόμετρο μας ξελογιάζει, με τα αρχοντικά της, τα τρεχούμενα νερά της, την όμορφη πλατεία και τα καφενεδάκια της. Οι Νεγάδες με τα πολλά όμορφα σπίτια τους είναι ένα αρχοντοχώρι. Στο χωριό δεσπόζει ο ναός του Αγ. Γεωργίου του 1795.

Γαστρονομία και ζεύση.

Μικρή Αρκτος | Τσεπέλοβο

Η επιχείρηση του κ. Θωμά Κήτα μετράει 21 χρόνια λειτουργίας και πρόκειται για έναν παραδοσιακό ξενώνα με μια χούφτα δωμάτια και μια ταβέρνα στο ισόγειο, που παραμένει ανοιχτή σχεδόν όλο το χρόνο. Εδώ θα φάτε νόστιμα φαγητά της ώρας, όπως και μεζέδες στη σούβλα, όλα από ζώα της περιοχής. Η σπεσιαλιτέ τους είναι το «πιάτο της αρκούδας», ένα αρχοντικό φαγητό που βοηθά την κατανάλωση του τοπικού κρασιού. Χοιρινό ή μοσχαρίσιο κρέας με πατάτες, φρέσκα μυρωδικά και σάλτσα μελιού, μαγειρεμένα για πολλές ώρες στο φούρνο, μέχρι σχεδόν να λιώσουν. Δεν ξέρουμε για την αρκούδα, πάντως εμείς το βρίσκουμε πολύ ελκυστικό.

Τηλέφωνο: 26530-81.128, facebook.com/mikri.arktos.tsepelovo/

Art Deco | Δίκορφο

Σε έναν ξενώνα που μοιάζει με σκηνικό ταινίας εποχής, θα νιώσετε την πολυτέλεια της απόλυτης ησυχίας και θα απολαύσετε τη φροντίδα των ευγενικών ιδιοκτητών Εύης και Μίλτου Μπούκα. Από το μικρό καφέ που λειτουργεί στο ισόγειο, και όπου σερβίρεται το πρωινό, θα αγναντέψετε το χωριό· σκληρό, βραχώδες, χαρακτηριστικό Ζαγόρι. Είτε είστε ένοικος είτε όχι, μπορείτε να έρθετε για πρωινό. Αυγά, τηγανίτες, πίτες, κρουασάν και τάρτες, ροφήματα με βάση το τσάι ή τον καφέ – όταν η Εύη βρίσκεται στον ξενώνα, αναλαμβάνει την κουζίνα και αποδεικνύεται εξαιρετική οικοδέσποινα. Τα περισσότερα λικέρ, μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού είναι δικής της παραγωγής. Αν τη συναντήσετε, ζητήστε να σας φτιάξει τιραμισού, που είναι και η σπεσιαλιτέ της.

Τηλέφωνο: 26530-71.044, facebook.com/artdecobedandbreakfast/

Στα Ριζά | Ελάτη

Η θέα στην οροσειρά της Πίνδου είναι ανεμπόδιστη από το μπαλκόνι του εστιατορίου, που μοιάζει να κρέμεται πάνω από το δάσος. Ο ιδιοκτήτης, Διονύσης Στεφάνου, μαγειρεύει μαζί με τη σύζυγό του Βάσω, ενώ στο σέρβις εξυπηρετεί η ιδιαίτερα ευγενική κόρη τους. Θα δοκιμάσετε γνήσια ηπειρώτικη κουζίνα, παραδοσιακές συνταγές με αστικές αναφορές. Πολύ νόστιμη πίτα η μπατσαριά ή μπλατσάρα, χωρίς φύλλο, με άγρια μυρόχορτα, συνοδεύεται από γαλοτύρι, το παραδοσιακό αλοιφώδες τυρί τους. Δημοφιλές πιάτο και άξιο μνείας ο φασουλονταβάς – φασόλια μπαρμπούνια ψημένα στο ταψί, με σκόρδο, κρεμμύδι, πιπεριά και πάπρικα. Τα κρεατικά τους είναι πρώτης τάξεως, θα δυσκολευτείτε να επιλέξετε. Αγριογούρουνο με κυδώνια μέσα σε πυκνή σάλτσα, ζυγούρι με μελιτζάνες, καθώς και ψητή προβατίνα με φρέσκια ντομάτα και κεφαλοτύρι. Και τα τρία αυτά πιάτα τα προτείνουμε ακόμη και σε όσους δεν αρέσκονται σε τόσο βαριά κρέατα, διότι με κάποιον μαγικό τρόπο δεν έφεραν καμία έντονη οσμή, όπως συνηθίζουν. Ανοιχτά όλο το χρόνο, κράτηση απαραίτητη.

Τηλέφωνο: 26530-71.550, facebook.com/Στα-ριζά-sta-riza-539536336086276/

Αξέχαστη εμπειρία – Επίλογος

Οι εντυπώσεις απ’ αυτόν τον Μαραθώνιο δρόμο στο Κεντρικό Ζαγόρι πολύ ενθαρρυντικές. Τοπία ανυπέρβλητα. Χωριά όπου βασιλεύει η απόλυτη γαλήνη με μοναδικές ομορφιές. Οικισμοί αγέρωχοι. Άνθρωποι απομονωμένοι από τις πολύβουες πόλεις, υπερήφανοι – όταν ο μέσος πληθυσμός των χωριών είναι περίπου 30 κάτοικοι – που ψάχνουν να βρουν τις νέες ισορροπίες τους και τρόπο να βγάλουν το ψωμί τους, προστατεύοντας και ταυτόχρονα αναπτύσσοντας τον τόπο τους.